Sensationele wijnen uit de Nahe en Rheingau

Deze week duiken we in het Nahe en de Rheingau welke tegenover elkaar aan de Rijn liggen. Het onbekende Nahe ligt ten zuidenwesten van de de Rijn, terwijl de frivole Rheingau langs de noord oever uitstrekt. Zowel Nahe als Rheingau brengen sensationele wijnen voort.

Onbekend Nahe met veelzijdige bodemgesteldheid

We gaan wat meer naar het westen en passeren Rheinhessen. Tussen Rheinhessen en de Moezel vinden we Nahe. Dit kleine gebied met ruim 4.200ha aan wijnbouw, is een blinde vlek op wijngebied. Niet veel mensen buiten de regio zijn bekend met haar wijnen. En dat terwijl eenieder die de 61 naar het zuiden afrijdt van een mooi vergezicht kan genieten bij Bad Kreuznach. Hier vindt je dan ook de mooiste wijnen van de Nahe. Welke liggen op de steile hellingen op het zuiden aan de rivier de Nahe, tussen de gemeenten Schlossböckelheim en Bad Kreuznach.

Hoewel hier al wijn werd verbouwd in de Romeinse tijd, kreeg het pas haar eigen erkenning in 1971. Tot die tijd kwam de wijn op de markt als Rijnwijn. Verder kende de Nahe tot 1993 slechts twee gebieden; Kreuznach gebied en Schlossböckelheim. Tegenwoordig identificeert men 7 grosslagen en ongeveer 212 Einzellagen.

Sensationele Nahe
  1. Schlosskappelle
  2. Pfarrgarten
  3. Sonnenborn
  4. Kronenberg
  5. Rosengarten
  6. Paradiesgarten
  7. Burgweg

Klimaat en geologie

De regio kan worden opgedeeld in tweeën, de bovenste Nahe met haar zijdalen heeft een koeler klimaat door de koelere luchtmassa’s van de middelgebergten. De rijping van de druiven vindt later plaats. Dit is vooral gunstig voor het aroma en de zuurstructuur van Riesling. Fruitige en slanke wijnen zijn het resultaat.

Het klimaat in het teeltgebied is evenwichtig, mild en weinig regenval. Stroomafwaarts tussen Bingen en Bad Kreuznach gedijen Bourgondische variëteiten en klimatologisch veeleisende rode variëteiten bijzonder goed, met hoge mostgewichten en een matige zuurstructuur.

Er zijn weinig gebieden waar zoveel bodemformaties samenkomen. Dankzij vulkaanuitbarstingen en verschuivingen zijn er 180 formaties overgebleven. De Nahe is het gebied waar het Rijnlandse leisteengebergte, de Nahe-heuvels, de Noord-Paltserbergland en de uitlopers van het Mainzbekken samenkomen.

Klei en zand die meer dan 400 miljoen jaar geleden werden afgezet, werden onder andere kleischalie en kwartsiet. Een tropisch weelderig meer- en rivierlandschap met oer amfibieën, haaien en dinosaurussen genereerde na enorme vulkaanuitbarstingen en het daaropvolgende woestijnklimaat de beroemde “Rotliegende“. De subtropische zee liet op zijn beurt klei mergel achter, evenals kleurrijk zand en grind.

Druivenrassen

In Nahe vinden we de meer klassieke druiven voor Duitsland. Zoals zojuist vermeldt, speelt Riesling hier een grote rol naast de Grau- (Pinot Gris) en Weissburgunder (Pinot Blanc). Maar liefst 75% is witte wijn van vooral Riesling, Müller Thurgau en Pinot Gris. Terwijl Sauvignon Blanc en Scheurebe aan een nieuwe opleving bezig zijn. Overigens interessant detail is dat alleen Riesling is toegestaan voor de Grosse Gewachs-wijnen. Overigens komt hier bijna uitsluiten Qualitätswein of Prädikatswein vandaan.

Bij de rode wijnen staat de Dornfelder op nummer 1, gevolgd door Pinot Noir, Regent en Portugiezer.

De wijnstijl houdt zich in het middel tussen die van de Moezel en de vollere wijnen van de Rheingau. Riesling heeft de frisse zuren van de Moezel maar het rijpere fruit omdat de Nahe eenmaal warmer klimaat kent.

Frivole Rheingau

Ten noorden van Nahe en Rheinhesen, op de noordelijke oever van zowel de Rijn als de Main vinden we de Rheingau. Ze slingert langs beide rivieren vanaf Flörsheim am Main tot aan Bacharach. De meeste wijngaarden liggen in het westen van de Rheingau, rondom Johannisberg en Rüdesheim. Riesling is de belangrijkste druif wat een droge wijn oplevert met gemiddeld tot volle body en uitgesproken aroma’s van rijpe perzik. De wijngaarden in het oosten, langs de Main leveren vaak nog rijpere wijnen met meer body dan de westelijke wijn als gevolg van het iets warmere klimaat.

Rheingau wijn regio

Reeds in 1775 ontdekte de abdij van Johannisberg het voordeel van late oogst. Nog steeds behoren de Rheingau Riesling Auslese (late harvest/late oogst) tot de vlaggenschipwijnen van de regio.  Om zich te onderscheiden van andere regio’s schiep de Rheingau in 1999 de Erste Gewächs klassificatie in het leven. Dit zijn wijnen van de top wijngaarden (Erste Lagen) die tot stand zijn gekomen onder zeer strenge kwaliteitsnormen in zowel de wijngaard als de wijnkelder. Slechts 3% van de totale oogst is geclassificeerd als Erste Gewächs.

Klimaat en geologie

De wijngaarden hebben een zeer gunstige ligging op het zuiden met de twee rivieren die van oost naar west lopen. De rivier reflecteert het zonlicht en matigt het micro-klimaat, waardoor een paar extra vorstvrije weken aan beide uiteinden van het groeiseizoen worden geboden. Verder beschermt het Taunusgebergte dat in het noorden ligt tegen kou. Dit resulteert in milde winters en warme zomers.

Bodemtypen en topografie variëren aanzienlijk van het ene uiteinde van de regio tot het andere, van de lage, glooiende heuvels en kalkrijke bodems rond Hochheim in het oosten, tot steile leisteenhellingen van Assmannshausen in het westen. Tussen deze twee uitersten in bestaan de zachte, zuidelijke hellingen die zich uitstrekken van Walluf tot Rüdesheim uit leisteen, kwartsiet, zandsteen, grind en löss.

Druivensoorten

Zoals vermeldt is Riesling de belangrijkste druivensoort, met 2.400ha die goede volle wijnen voortbrengt. Ten westen van Rüdesheim vind je ook nog Pinot Noir met slechts 390ha vooral rond de plaats Assmannhausen. Binnen de Grosse Gewächs wetgeving zijn beide druiven toegestaan. Andere druiven staan hier niet aangeplant.

 De klassieke Rheingau-wijn is een droge Riesling met uitgesproken zuren en aroma’s van citrusvruchten en rookgetinte mineraliteit – meestal meer “mannelijk” dan het equivalent van de Moezel. Het is echter vermeldenswaard dat de regio ook enkele van de allerbeste zoete, gebotrytiseerde Rieslings van Duitsland produceert, met smaken zo exotisch als abrikozenpuree, honing en gekarameliseerde mandarijn. Nu atypisch (maar nog steeds een fascinerend onderdeel van de wijngeschiedenis van de regio), is de zoete Spätburgunder (Pinot Noir) ooit op grote schaal geproduceerd in Assmannshausen tot het einde van de 20e eeuw.

Tot slot

Waarom kiezen voor de sensationele wijnen uit de Nahe of Rheingau? Houd je van vollere Rieslings of Pinot’s, dan kom je al snel in deze regio’s terecht. Het klimaat is net een tikje warmer en dat bespeur je terug in de wijnen. Proost!

Buitenbeentje Franken met verrassend mooie wijnen

Om onze reis door Duitsland te vervolgen, gaan we op bezoek in het buitenbeentje Franken waar je verrassend mooie wijnen kan vinden!

Silvaner uit Franken

In het noorden van Beieren vinden we het wijnbouwgebied Franken. Deze liggen langs de rivier Main van Bamberg tot Aschaffenberg en op de hellingen van het Steigerwald.

Franken wijnregio met verrassend mooie wijnen

Belangrijke druivensoorten

Er zijn twee bijzonderheden te vermelden uit dit gebied. Ten eerste vormt Franken de uitzondering, daar waar Riesling algemeen is ingeburgerd vormt deze druif een minderheid in Franken. De meest bekende druif is Silvaner met een aanplant van 25%. Deze vroegbloeiende en vroeg rijpende druif is bevattelijk voor vorstschade en staat aangeplant op de warmste locaties. Hierdoor kan de druif een concentratie bereiken die zelden te vinden is in Duitsland. De tweede druif is Müller Thurgau, met 24%. Duitsland’s topdruif Riesling staat slechts voor 5% aangeplant. Dit verklaart waarom Franken het buitenbeentje is in wijnland Duitsland, maar toch in staat is verrassend mooie wijnen voort te brengen!

Geschiedenis

Franken is met ruim 6.100ha een middelgroot wijngebied, vooral als gevolg van de verdrievoudiging sinds de jaren 70. En dat terwijl in de Middeleeuwen Franken nog het grootste wijnbouwgebied in het Grote Romeinse Rijk was ten noorden van de Alpen met 40.000ha! Lang was Franken toonaangevend geweest met de oudste historie die terug gaat tot de 8e eeuw. In de 19e eeuw verloor het haar dominante rol vooral door secularisatie en de druifluis.

Bocksbeutel

Bocksbeutel Silvaner

Het andere kenmerk wat Franken siert is de vorm van de fles voor Silvaner. Er is geen andere wijn die uit deze vorm fles geschonken wordt.  Deze fles draagt de naam Bocksbeutel. Sinds 1989 is het een beschermde naam in de Europese Unie en mag uitsluitend gebruikt worden voor Frankische wijn.

Vanzelfsprekend zijn er uitzonderingen, het aangrenzende Württemberg, wijngaarden in Baden en het Portugeze Mateus Rosé mogen deze flesvormen gebruiken. De vorm van de Bocksbeutel is zeer oud en werd vroeger reeds als veldfles gebruikt. Maar waar de naam vanaf geleid is, is niet geheel bekend.

Bodemgesteldheid en de invloed op wijn

De bodem is opgebouwd uit kalkzandsteen en kalk, als gevolg van een Triassee Mainfranken. Hierdoor heeft de wijn haar mineraalrijke en kruidige invloeden verkregen.

De wijn is zeer toegankelijk in tegenstelling en past prima bij gerechten. Terwijl veel Duitse wijnen toch kenmerkender zijn. Verras jezelf eens met zuurkool met Silvaner, een prima combinatie. De wijn kenmerkt zich als een neutraal-fruitige, aardse wijn. Daarom is, naast droge wijn, de aardse smaak een typisch, traditioneel kenmerk van Frankische wijn. De eenvoudige kwaliteitswijnen en tafelwijnen dienen zo vroeg mogelijk gedronken te worden, omdat de zuurgraad en dus de frisheid anders verloren gaat.

Tot slot

Wat Franken echt een buitenbeentje maakt in wijnland Duitsland is het feit dat Silvaner hier de dominante druif is. En ook nog met haar eigen specifieke Bocksbeutel! Ook in Rheinhessen staat deze druif veel aangeplant, maar is het lang niet zo dominant.

De Silvaner staat niet bekend om haar specifieke smaakprofiel, maar juist daardoor komt het terroir enorm tot haar recht. Dat is ook de reden dat deze wijn uitermate goed geschikt is om te combineren met lokale streekproducten. Het terroir vormt hier wat je proeft in de wijn!

2 bijzondere wijnen met een mooi verhaal

In onze eerste blog van 2022 willen we 2 bijzondere wijnen met elke een mooi verhaal onder de aandacht brengen. De eerste wijn hebben we al kort aangestipt in de webshop, de Riesling Brut van Weingut Paulinenhof. De andere wijn is een bijzondere wijn uit de Côtes du Rhône Villages, van een bijzondere wijnmaker. Waarom? Dat lees je hieronder.

Dry January is een hype aan het worden, ook in Nederland, na de vaak uitbundige maand december. Maar waarom niet het hele jaar door verstandig drinken? En vooral geniet en proef wat je drinkt, daar gaat het om in deze blog.

Paulinenhof Riesling Brut

Aan de voet van de Selzener Gottesgarten vindt je het Weingut Paulinenhof van de familie Bernard. De familie ontplooit hier landbouw en wijnbouw activiteiten sinds 1790. De wijngaarden liggen op het zuid-zuidoosten. Dit is een ideale expositie voor de wijnstokken. Verder ligt de Selzener Gottesgarten met 52ha in Bereich Nierstein, wat één van de toonaangevende regio’s in het Duitse Rheinhessen is.

In diverse blogs heb ik Paulinenhof eerder aangestipt. Dat is gebaseerd op de intensieve samenwerking tussen Marc Mulder van All About Wine en Tim Bernard van Paulinenhof. Deze samenwerking kwam tot uiting op het klooster Sint Catharinadal in Oosterhout. Je kan meer vinden op deze blog.

Paulinenhof werkt met klassieke druivenrassen die passen bij het terroir. Denk aan Pinot Noir, Pinot Blanc, Riesling en Sauvignon Blanc. En produceren witte en rode wijnen, maar ook mousserende wijnen waarvan deze Riesling een mooi bijzonder verhaal verteld.

Paulinenhof Riesling Brut

Deze wijn is gemaakt van 100% Riesling en heeft 24 maanden op gist gerijpt. En het heeft geresulteert in een mooie citroengele wijn met een ragfijne mousse. In de neus van deze droge wijn bespeur je citrusfruit en limoen. Maar ook rode appel en brioche. Wanneer je dan die langverwachte slok neemt, verrast de wijn je met gemiddelde body, gedragen door frisse zuren, rode appel, rabarber en citroen. De brioche tonen gaan naar de achtergrond terwijl mineraalachtige tonen een fijn spel geven met de zuren en het fruit. In de lange afdronk blijft de wijn tintelen op je tong, met aangename mineraalachtige tonen. Dit is een geweldige verrassing uit Rheinland. Getuigd van hoge kwaliteit en toewijding.

Een heerlijke wijn om het nieuwe jaar mee te toasten met uw familie, vrienden en/of collega’s.

LePlan Vermeersch GT-Grenache

Één van de andere 2 bijzondere wijnen met een mooi verhaal komt van de hand van Vermeersch. Bij wie nog geen belletje rinkelt, Dirk Vermeersch was een professionele Belgische autocoureur in de jaren 70 en 80. Na zijn race carrière is hij via een aantal omzwervingen neergestreken in 2000 in de zuidelijke Rhône. Hier kocht hij een ruïne met een klein perceel met 2ha heel oude Carignan wijnstokken. Zonder ervaring heeft hij uit het niets LePlan GT wijnserie. Deze wijnen worden gemaakt van lokale single variety druiven, zoals Aramon, Alicante, Carignan, Grenache, Syrah en Viognier. En dan ook nog organisch of biologisch! De wijnen komen op de markt als Chateauneuf-du-Pape AOC, Côtes du Rhône Villages AOC (Suze la Rousse), Méditerranée IGP, Drôme IGP maar ook als Vin de France. Overigens is de GT serie afgeleid van Grand Terroir, maar ook natuurlijk een knipoog naar de autosport.

De GT Grenache is dus een wijn gemaakt van 100% Grenache. Dit is een Côtes du Rhône Villages Suze-la-Rousse AOC. Maar wat voor een krachtpatser is dit, mede door de houtrijping op eiken vaten. De wijn heeft een zeer intense granaatrode kleur, met violet reflecties. In de neus ontdekken we aroma’s van zure kers, rijp zwart fruit, droge vijgen, mokka, zwarte peper, en zoethout. Zijdezacht smaakpalet van zwart fruit, pepertje, vanille en koffiesmaak met versmolten en mooi verpakte tannine. De wijn heeft een heerlijk volle smaakvolle body en hoog (15%) alcohol. We bespeuren een mooi evenwicht met veel vettigheid, een heerlijke frisheid en een mooie lange afdronk.

Drink deze heerlijk wijn bij een stevige stoofpot, gegrild gevogelte of een rijk vegetarisch gerecht. Helaas mag deze wijn niet online aangeboden worden, maar wanneer je interesse hebt, neem even contact op via Whatsapp of ons contact formulier.